DIARY OF REHAN

ඈතින් කෝච්චියක් එන වෙලාවට රේල් පාර හරහා යන වාහන වල එන්ජින් හරියටම රේල් පාර මැදදිම හදීසියේම නතරවෙලා ආපහු එන්ජින් එක පණගන්වගන්න වත් බැරුව වාහන දුම්රියට අහුවෙලා සිදුවෙන අනතුරු ගැන ඔයාලා අහල ඇති. සමහරවිට දැකලත් ඇති. ඒ ජාතියෙ අනතුරු තරමක් සුලභයි. ඒත් ඇත්තටම එහෙම වෙන්නෙ ඇයි?? මේක ගැන පහුගිය දවසක ඇතිවුණ සංවාදයකට මමත් පොඩ්ඩක් ඔළුව දාලා බැලුවා. එතන හිටපු ගොඩක් අයගෙ අදහස වුණේ දුම්රිය එන්ජින් එකෙන් නිකුත් වෙන චුම්භක ක්ෂේත්‍රය (magnetic field) නිසා වාහන වල එන්ජින් අක්‍රිය වෙන බව. මේ ගැන කියන්න කලින් කෝච්චි එන්ජින් එකක් වැඩ කරන හැටි පොඩ්ඩක් බලල ඉමු. ================ කෝච්චියේ එන්ජින් එක කියන්නෙ හරියට ජංගම විදුලි බලාගාරයක් වගේ එකක්... මොකද මේක ඇතුලෙ එන්ජින් එකකට වඩා එහාට ගිය ගොඩක් උපාංග තියෙනවා... සාමාන්‍ය එන්ජින් එකක් සහ ගියර් පද්ධතියක් කෝච්චියකට හරියන්නෙ නෑ... වැඩි rpm එකකදි එන්ජින් එක පුපුරල යන්න උනත් පුළුවන්... මේකට උත්තරේ තමයි විදුලියෙන් රෝද කරකැවීම... ඒ කියන්නෙ මෝටර් වලින්... කෝච්චියෙ locomotive එකේ නැත්තං සාමාන්‍ය භාෂාවෙන් engine compartment එක ඇතුලෙ තියෙන...

පෘථිවියේ ජීවය බිහිවීම කියන්නෙ කොයි තරම් දුර්ලභ දෙයක්ද කියන එක හැමෝම දන්නවනෙ. හැබැයි ඉතින් එහෙම ගොඩක් අමාරුවෙන් ඇතිවුණ ජීවයත් 5 වරක්ම නැත්තටම නැතිවෙන්න ගිහින් යන්තමින් බේරුනා. ඒ හැම අවස්ථාවකදිම පෘථිවියේ ජීවයෙන් 70%කට වැඩිය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ වුණා. අද අපේ මාතෘකාව පෘථිවියේ මහා නෂ්ට වීම් පහ ගැනයි.. ____________________________________________ 445 Million Years Ago 1) Ordovician මහා නෂ්ටවීම.. මේ නෂ්ටවීම ඇතිවුණේ දළ වශයෙන් අදින් අවුරුදු මිලියන 445කට විතර කලින්. මේ නෂ්ට වීමට හේතුව උනේ පෘථිවියේ කාබන්ඩයොක්සයිඩ් අඩුවීම නිසා පෘථිවිය ඉතාම කෙටි කාලයක් තුල සීතල වෙලා මහා හිම යුගයකට යාම. මේකෙදි දැවැන්ත ග්ලැසියර සෑදීම නිසා මුහුදු මට්ටම සීඝ්‍රයෙන් අඩුවෙන්න පටන්ගත්තා. මේ කාලයේදි පෘථිවියේ ජීවය තනිකරම පාහේ තිබුණෙ සාගරයේ. ඉතින් මේ සාගර ජීවීන්ට අධික ශීතලකට මුහුණදෙන්න සිදුවුණා මදිවට තමන්ගෙ වාසස්ථානත් නැතිකරගන්න සිදුවුණා. අවාසනාවට ඒක එයාලට ඔරොත්තු දුන්නෙ නෑ. මේ නෂ්ටවීම වසර මිලියන 10ක් පමණ කාලයක් පුරාවට සිදුවුණා. මේකෙන් පෘථිවියේ ජීවයෙන් 85% ක්ම සම්පූර්ණයෙන් විනාශ වී ගියා. ...

මෑත ඉතිහාසයේ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය සම්බන්ධව සිදුකල විශිෂ්ටතම සොයාගැනීම හැටියට පසුගියදා ගැනුනු කළු කුහරයක accretion disk එකේ ඡායාරූපය අපිට සලකන්න පුළුවන්. හැබැයි අපි අද මේ කතා කරන්න යන්නෙ ඊට වඩා ගොඩාක් ලොකු සොයාගැනීමක් ගැන. මේක තමයි අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණයේ එදා මෙදාතුර මිනිසා පනින ලොකුම පිම්ම. මේකත් එක්ක සසඳනකොට සඳ ගමන පවා එච්චර ලොකු දෙයක්ද කියල ආපහු හිතන්න වෙයි. මේ ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂය ගැන.. මේ කතාව මට දෙපැත්තකින් ඇවිත් තමයි පැහැදිලි කරන්න සිද්ධවෙන්නෙ. අපිට ආලෝකවර්ෂ 10ක් දුරින් තරුවක් තියෙනවා කියල උපකල්පනය කරන්නකො. එතකොට ඒ තරුවෙ ආලෝකය අපිට ලැබෙන්න අවුරුදු 10ක් යනවා. ඒ කියන්නෙ අපි අද දකින්නෙ ඒ තරුව අවුරුදු 10කට කලින් නිකුත් කරපු ආලෝකය. සරලවම කිව්වොත් අපි මේ දකින්නෙ අවුරුදු 10කට කලින් ඒ තරුව තිබුණ හැටි. තවත් විදිහකට කිව්වොත්... අපිට ආලෝක වර්ෂ 10ක් දුරින් තියෙන වස්තුවක් දකින්න පුළුවන් නම් අපි ඒ දකින්නෙ ඒ වස්තුවේ අවුරුදු 10ක් අතීතය .. අපිට ආලෝක වර්ෂ 55ක් දුරින් තියෙන වස්තුවක් දකින්න පුළුවන් නම් අපි ඒ දකින්නෙ ඒ වස්තුවේ අවුරුදු 55ක් අතීතය .. අපිට ආලෝක වර්ෂ බිලියන 1...

ලංකාවට ඉන්ටර්නෙට් එන්නෙ කොහොමද කියල දන්නවද? චන්ද්‍රිකා වලින් නම් නෙමෙයි. මුහුදු පතුල දිගේ ඇදපු කේබල් කිහිපයක් මගින් තමයි දූපතක් වෙච්ච ලංකාව ලෝකෙත් එක්ක සම්බන්ධ වෙන්නෙ. මේවට කියන්නෙ Submarine cables (සබ්මැරින් කේබල්) කියලා. මේ කියන්න යන්නෙ ඒ ගැන.. SEA-ME-WE කේබල් පද්ධතිය.. ලංකාවට එන submarine කේබල් අතරින් ප්‍රධානම කේබල් පද්ධතිය තමයි SEA-ME-WE (සීමීවී) කියන්නෙ. SEA-ME-WE කියන අකුරු ටිකෙන් කියවෙන්නෙ South East Asia - Middle East - West Europe කියන එක. මේ කේබල් පද්ධතිය ප්‍රංශයේ ඉඳලා සිංගප්පූරුව දක්වාම දිවෙනවා. ඔය අතරෙ තියෙන හැම රටකම වගේ නියෝජිත ආයතනයක් (ලංකාවෙ නම් SLT) මේ කේබල් වෙනුවෙන් මුදල් ආයෝජනය කරනවා. මේ කරපු ආයෝජනයේ ප්‍රමාණයට අනුව තමයි කේබල් පද්ධතියෙන් තමන්ට ලැබෙන ධාරිතාවය තීරණය වෙන්නෙ.. දැනට SEA-ME-WE 1 සිට 5 දක්වා කේබල් පද්ධති මුහුදෙ තියෙනවා. Copper Cables - තඹ රැහැන්.. ගොඩක් ඉස්සර මේ සබ්මැරින් කේබල් හදල තිබුණෙ තඹ වලින්. විෂ්කම්භය අඩියකට ටිකක් අඩුයි. ලංකාවට මුලින්ම ආවෙ SEA-ME-WE 1 කියන කේබල් එක. තනිකර තඹ. මේක සම්බන්ධ වුණේ කොළඹ ගෝල්ෆේස් පිට...